Đánh máy thuê 24h

Vai trò của giao tiếp

Để tồn tại và phát triển mỗi người không thể sống một mình, tách khỏi gia đình, người thân, bạn bè, cộng đồng người mà phải gia nhập vào các mối quan hệ giao tiếp giữa con người với con người. Thông qua đó con người trao đổi với nhau về thông tin, về cảm xúc, tri giác lẫn nhau và ảnh hưởng tác động qua lại với nhau.
Xét trên phương diện xã hội
Giao tiếp tạo sự ấn định một vị trí nhất định mà mỗi cá nhân chiếm được trong hệ thống các quan hệ xã hội. Vai trò đảm nhận tạo nên địa vị mà người đó có trong quan hệ xã hội mà họ đang sống. Tùy thuộc vào hoàn cảnh xã hội mà mỗi người có vai trò nhất định. Môi con người có thể đóng nhiều vai trò khác nhau, trong đó vai trò then chốt mà cá nhân thường đồng hóa mình gắn với nghề nghiệp. Khi con người đóng một vai trò nào đó sẽ có những hành vi ứng xử phù hợp với vai trò này. Sự chuyển dịch vai trò cá nhân trong xã hội nói lên sự năng động của cá nhân, sự phát triển của tập thể, tài năng của người lãnh đạo.
Xét trên phương diện cá nhân
Giao tiếp xã hội tạo điều kiện cho con người hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách: Qua giao tiếp, từ sự đáp ứng và phản hồi của người xung quanh, con người tiếp nhận kiến thức về thế giới, về bản thân để hình thành nên nhân cách. Con người tự thể hiện nhân cách, tiếp tục điều chỉnh và hoàn thiện nhân cách bản thân nhờ vào quá trình giao tiếp. Sự hoàn thiện này diễn ra liên tục trong suốt cuộc đời con người.
Giao tiếp tốt sẽ mở rộng các quan hệ: Nhờ giao tiếp, mỗi người gia nhập vào các mối quan hệ xã hội, tổng hoà các quan hệ xã hội tạo thành bản chất con người, lĩnh hội nền văn hoá xã hội tạo thành tâm lí, ý thức nhân cách. C.Mác đã khẳng định: “Bản chất con người không phải là cái gì trừu tượng, tồn tại riêng biệt, trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hoà các mối quan hệ xã hội". Sự đa dạng phong phú của các mối quan hệ xã hội sẽ làm phong phú đời sống tâm lý con người. Dân gian có câu "Đi một ngày đàng, học một sàng khôn". Càng tích cực tham gia vào các mối quan hệ xã hội, quan hệ giao tiếp phong phú bao nhiêu, con người càng tiếp thu được những giá trị vật chất, tinh thần to lớn bấy nhiêu.
Con người có mối quan hệ tốt đẹp với cuộc sống xung quanh sẽ nhận được niềm vui, sự hỗ trợ để có một chỗ đứng vững vàng trong xã hội, trong sự nghiệp và sẽ tìm thấy được hạnh phúc cùng một tương lai luôn rộng mở.
Một xã hội được xây dựng trên nền tảng của mối quan hệ giao tiếp chặt chẽ, tốt đẹp sẽ có những bước phát triển mạnh mẽ. Dễ dàng nhận thấy ở một xã hội kém phát triển, mối tương tác của các thành viên trong xã hội đó rất mờ nhạt, giao tiếp trong xã hội nhiều hạn chế, kinh tế thường rơi vào tình trạng manh mún, cuộc sống tự cung tự cấp là chủ yếu.
Tự ý thức, tự đánh giá được bản thân: Nhờ giao tiếp, con người gia nhập vào mối quan hệ xã hội, lĩnh hội nền văn hoá xã hội, quy tắc đạo đức, chuẩn mực xã hội, đồng thời nhận thức được chính bản thân mình, tự đối chiếu so sánh với người khác, với chuẩn mực xã hội, tự đánh giá bản thân mình như một nhân cách để hình thành thái độ giá trị cảm xúc. Hay nói cách khác, qua giao tiếp con người hình thành năng lực tự ý thức.
Sự tự đánh giá bản thân mình bao giờ cũng khó khăn hơn sự đánh giá người khác. Nếu không giao tiếp với người khác thì việc đánh giá bản thân mình có thể mắc sai lầm: Đánh giá quá cao hoặc đánh giá quá thấp về bản thân mình. Khi chủ thể đánh giá quá cao về bản thân mình sẽ hình thành tâm lý tự cao, tự đại, tự mãn, dễ dẫn đến cường điệu hoá bản thân và coi thường người khác. Ngược lại, khi chủ thể đánh giá thấp về bản thân mình sẽ hình thành tâm lý tự ty, mặc cảm, không thấy hết khả năng của mình, có biểu hiện chán nản, thiếu tích cực, kém nhiệt huyết trong hoạt động. Vì vậy, muốn đánh giá đúng ưu điểm, khuyết điểm của bản thân mình thì mỗi người cần phải giao tiếp với người khác. Không ai tuyệt đối không có khuyết điểm, người xưa cũng đã nói: Nhân vô thập toàn hoặc Ngọc còn có vết. Có thể ví như mỗi người đeo trên vai hai cái túi: một cái túi đeo lủng lắng ở đằng trước là đựng các ưu điểm, mặt mạnh, thành tích; cái túi đeo lủng lắng ở đằng sau là đựng các khuyết điểm, mặt yếu, hạn chế. Thường thì ai cũng nhìn thấy rất rõ những mặt mạnh, ưu điểm, thành tích của mình. Còn những khuyết điểm, hạn chế thì bị che lấp ở phía sau, bản thân mình khó nhận thấy một cách đầy đủ, chính xác. Vì vậy, muốn biết mình có ưu điểm, khuyết điểm thì cần phải được giao tiếp với người khác, biết lắng nghe ý kiến của người khác một cách có chọn lọc, có phê phán, có căn cứ. Từ đó chủ thể mới thấy được chính mình, mới biết mình là ai, là người như thế nào. Khi đã hiểu biết đúng đắn về bản thân mình, mỗi người sẽ lượng hoá được sức mình mà lựa chọn hoạt động, lên kế hoạch, tiến hành hoạt động phù hợp và mới có được sự thành công, thành đạt. Đúng như cổ nhân đã dạy: "Biết mình, biết người. Trăm trận, trăm thắng".
BÌNH LUẬN ()